شىء از خودش و لوازمش جدا نيست در حالى كه موضوع وجود دارد . وقبلًا شرح آن گذشت ، مانند آن‌كه مىگوييم « اللَّه موجودٌ » يا « اللَّه عالمٌ بالضّرورة » . اما ثبوت محمول براى موضوع در ضرورت ذاتى ، خواه موضوع ، علتِ ثبوتِ محمول باشد - مانند اين‌كه ماهيت مثلث علت تساوى زواياى سه گانهء او با دو زاويه قائمه است - يا علت ثبوت محمول نباشد - مانند قضيهء « الانسان انسانٌ » كه موضوع ، علت براى خودش كه محمول است نيست - مشروط به وجودِ موضوع نيست . به اين معنا كه ضرورتِ اتصاف موضوع به محمول ، مركب از وجود و ذات موضوع نيست ، بلكه ذاتِ موضوع به تنهايى كفايت مىكند در اتصاف به محمول ؛ وقتى كه موضوع به نحو ظرفيت صِرف وجود داشته باشد . پس ، اتصافِ موضوع به محمول به شرطِ وجودِ موضوع نيست ، تا اين‌كه علتِ اتصافِ موضوع به محمول ، مركب باشد از خود موضوع و شرط موجوديت آن . ضرورت وصفى متن و منها ضرورةٌ وصفيّةٌ ، و هى ضرورةُ . . . وقد تقدمت إشارة إليها . ترجمه از جمله ضرورات ، ضرورت وصفيه است . و آن عبارت است از ثبوت محمول براى موضوع مادامى كه ( موضوع ) متصف به وصف خود بوده ، همراه با وجود است ، نه به شرط وجود ، مانند قضيهء « كلّ كاتب متحرك الاصابع بالضرورة مادام كاتباً » و قبلًا اشاره‌اى به اين مطلب شد . « 1 » و « 2 »

--> ( 1 ) . ر . ك : فصل اول از مرحلهء چهارم ( 2 ) . ر . ك : مرحلهء چهارم ، فصل اول